Konfiguracja sterowników ALSA w GentooALSA (Advanced Linux Sound Architecture) to system zapewniający obsługę audio i MIDI (Musical Instrument Digital Interface) w systemach opartych na jądrze Linux. Począwszy od jąder z serii 2.6, ALSA stała się domyślnym systemem dźwiękowym, wypierając nieco już przestarzały OSS (Open Sound System) używany w jądrach 2.4. Główne zalety systemu ALSA to: wydajna obsługa wszystkich typów kart dźwiękowych, poczynając od najtańszego sprzętu, a kończąc na w pełni profesjonalnych rozwiązaniach, modularna budowa sterowników, bezpieczeństwo wątków i współpraca z SMP oraz pełna wsteczna kompatybilność z OSS, a także biblioteki alsa-lib znacznie ułatwiające tworzenie nowego oprogramowania. Dawniej w Gentoo były dwa sposoby instalacji sterowników ALSA. Można było użyć modułów wbudowanych w jądro lub zainstalować zewnętrzny pakiet o nazwie alsa-driver. Obie metody dostarczały tego samego sterownika, a zarządzanie zewnętrznym pakietem kosztowało mnóstwo czasu i pracy. W związku z tym opiekunowie sterowników ALSA w Gentoo zrezygnowali z pakietu alsa-driver koncentrując swoją uwagę i zasoby na pracy nad sterownikami dostarczanymi wraz z jądrem. To dlatego obecnie ten tekst zawiera jedynie informacje na temat konfiguracji sterowników dostarczanych wraz z jądrem. Użytkownicy, którzy uważają, że muszą mieć dostęp do pakietu alsa-driver, gdyż sterowniki z jądra u nich nie działają, powinni przesłać dokładny opis problemu do zespołu Gentoo/ALSA. 2. Instalacja sterowników ALSA Do przejścia przez cały proces konieczna będzie znajomość modelu używanej karty dźwiękowej, aby móc wybrać dla niej odpowiedni sterownik. W większości przypadków karty dźwiękowe (nieważne czy zintegrowane na płycie głównej czy nie) to urządzenia PCI, dzięki czemu można skorzystać z programu lspci do poznania ich nazwy. Jeśli nie ma takiego polecenia w systemie, należy wykonać emerge sys-apps/pciutils, aby stało się ono dostępne. W przypadku karty na złączu USB pomocne może być polecenie lsusb z pakietu sys-apps/usbutils. Dla kart ISA warto użyć pakietu sys-apps/isapnptools. Poniżej znajduje się lista stron, na których można znaleźć informacje o kartach ISA:
Pora zatem dowiedzieć się jaką właściwie kartę dźwiękową posiadamy.
Teraz wiemy, że karta dźwiękowa w komputerze to Sound Blaster Live! i że jej producentem jest firma Creative Labs. Należy się zatem udać na stronę ALSA Soundcard Matrix i wybrać Creative Labs z listy na dole. Na podstronie poświęconej tej firmie, jest napisane, że tę kartę obsługuje sterownik emu10k1. To jest właśnie poszukiwana informacja. Aby poznać szczegóły, należy kliknąć na nazwę sterownika i poczytać o nim na jego podstronie. Jeśli zamierza się korzystać z MIDI, należy dodać flagę USE midi w pliku /etc/make.conf przed instalacją jakichkolwiek pakietów związanych z ALSA. W dalszej części tekstu problem MIDI zostanie omówiony bardziej szczegółowo.
Włączmy i skonfigurujmy sterowniki ALSA:
Poniżej znajduje się przegląd dostępnych w jądrach serii 2.6 opcji konfiguracyjnych zapewniających obsługę określonej karty dźwiękowej. Warto zwrócić uwagę, że dla uproszczenia we wszystkich przykładach budowane są sterowniki w postaci modułów. Sugeruje się, aby postąpić podobnie oraz nie zapominać o czynnościach opisanych w akapicie Konfiguracja tego tekstu. Dla sterowników wbudowanych na stałe w jądro trzeba dokonać odpowiedniej korekty w pewnych punktach konfiguracji.
Po skonfigurowaniu wszystkich opcji należy ponownie zbudować jądro i uruchomić z niego system tak, aby obsługa ALSA stała się dostępna. Po wszystkim należy zaktualizować konfigurację GRUB-a. Kolejny etap konfiguracji to Narzędzia do pracy z systemem ALSA. 3. Konfigurowanie i testowanie ALSA Narzędzia do pracy z systemem ALSA alsa-utils to pakiet zawierający wiele bardzo użytecznych programów oraz skrypty startowe dla ALSA. Jest on integralną częścią tego systemu i dlatego bardzo mocno sugeruje się zainstalowanie go.
Nowsze wersje udev (>=udev-103) pozwalają na pewien stopień konfiguracji karty poprzez jądro. Jeśli to możliwe, należy pozwolić kernelowi na konfigurację karty. Jeśli to nie zadziała, należy skorzystać z alsaconf tak jak opisujemy to poniżej.
Jednym z programów służących do konfiguracji karty jest alsaconf. Wpisujemy zatem to polecenie z konta roota.
Pojawi się menu, które automatycznie sprawdzi wszystkie urządzenia w komputerze, spróbuje uzyskać informację o karcie dźwiękowej i poprosi o wybranie modelu z listy. Potem zapyta o pozwolenie na automatyczną zmianę pliku /etc/modules.d/alsa, a później przystąpi do dostosowywania poziomów głośności w celu wybrania optymalnych do danej sytuacji. Na koniec uruchomi polecenie update-modules i wystartuje skrypt /etc/init.d/alsasound. Kiedy alsaconf zakończy pracę będzie można przystąpić do konfiguracji skryptu startowego. To już niemal wszystko. Niezależnie od tego, którą metodę instalowania sterowników wybrano, będzie potrzebne coś co je załaduje oraz odtworzy poziom głośności przy każdym uruchomieniu komputera. Zajmuje się tym skrypt startowy o nazwie alsasound. Należy go dodać do poziomu uruchomieniowego o nazwie "boot".
Następnie należy sprawdzić plik /etc/conf.d/alsasound i upewnić się, że zmienna SAVE_ON_STOP ma wartość "yes". Dzięki temu ustawienia głośności będą zapisywane przed wyłączeniem komputera. Przed przystąpieniem do testowania nowej konfiguracji należy ustawić jeszcze jedną, ważną rzecz. Do głównych reguł w systemach UNIX-owych należy ta, aby nigdy nie uruchamiać programu z prawami roota jeśli nie jest to absolutnie konieczne. Tę regułę można zastosować również w tym przypadku. Dlaczego? Przez większość czasu spędzanego przy komputerze użytkownik jest zalogowany na własne konto, a jeśli chce posłuchać muzyki, musi mieć dostęp do odpowiednich urządzeń. Aby taki dostęp uzyskać, użytkownik musi być członkiem grupy "audio". Należy więc dodać użytkownika do tej grupy, dzięki czemu nie będzie miał problemów z korzystaniem z urządzeń dźwiękowych. Do zmiany przynależności użytkownika do grup używamy programu gpasswd. Do dokonania zmiany potrzebne są przywileje roota.
Gdy wszystkie przygotowania zostały zakończone, można przystąpić do uruchomienia ALSA. Użytkownicy alsaconf mogą pominąć ten krok, program uruchomił dźwięk za nich.
Po zakończeniu etapu przygotowań można sprawdzić czy przypadkiem dźwięk nie jest całkowicie wyciszony. Do tego celu można użyć programu alsamixer.
Oto jak mixer ALSA może wyglądać przy pierwszym uruchomieniu. Należy zwrócić uwagę, że pod kanałami Master i PCM znajdują się literki MM. Oznacza to, że są one wyciszone. To właśnie przez to z głośników nie wydobywa się dźwięk.
Trzeba zatem włączyć dźwięk w obu kanałach i ustawić odpowiednio jego głośność.
Po ustawieniu ALSA Mixer powinien wyglądać mniej więcej tak jak ten poniżej. Warto zwrócić uwagę na wartość 00 w miejscu MM ze zdjęcia wyżej oraz na dobrane odpowiednie ustawienia głośności.
Jeśli wszystko poszło dobrze, można wreszcie posłuchać muzyki. Nada się do tego zarówno jakiś mały i prosty program konsolowy, jak na przykład media-sound/madplay lub coś znacznie popularniejszego i bardziej skomplikowanego jak mpg123. Fani formatu ogg mogą użyć programu ogg123 z pakietu media-sound/vorbis-tools. Można użyć do tego dowolnego programu, do jego instalacji jak zwykle używamy polecenia emerge.
Później można odtworzyć ulubioną piosenkę:
Warto dodać flagę alsa do listy flag USE w pliku /etc/make.conf, aby upewnić się, że wszystkie programy mogące współpracować z ALSA zostaną zbudowane z jej obsługą. Niektóre architektury jak x86 czy amd64 mają tę flagę włączoną domyślnie. Jeśli z jakichś powodów nie słychać dźwięku, po pierwsze należy sprawdzić ustawienia alsamixer. Większość problemów z dźwiękiem jest spowodowana jego wyciszeniem lub niedostatecznym zwiększeniem głośności. Warto również sprawdzić pod kątem tych samych niepożądanych ustawień aplikację zarządzającą poziomem głośności w używanym menedżerze okien. System plików /proc również może okazać się tu przydatny, zwłaszcza jego podkatalog - /proc/asound. Poniżej znajdują się pokrótce omówione zawarte tam pozycje.
Kolejnym bardzo częstym problemem jest pojawiająca się informacja o nieznanym symbolu w module - "Unknown symbol in module".
Po uważnym przyjrzeniu się dmesg, da się znaleźć takie wpisy:
Taki problem pojawia się po przejściu ze sterowników z pakietu alsa-driver na te wbudowane w jądro, ponieważ mimo usunięcia alsa-driver, moduły wciąż pozostają w systemie dzięki ochronie plików konfiguracyjnych. Zatem mimo przejścia na moduły wbudowane w jądro polecenie modprobe wciąż będzie ładowało mieszankę modułów z pakietu i z jądra. Rozwiązanie jest proste, należy usunąć cały katalog z modułami tuż po odinstalowaniu pakietu alsa-driver. Warto się upewnić, że wersja jądra z poniższego wpisu jest prawidłowa.
Jednym z częstych powodów pojawiania się komunikatów błędu podobnych do tych podanych powyżej może być definiowanie parametru device_mode w plikach z katalogu /etc/modules.d, gdy nie jest to konieczne. Należy przeszukać wszystkie pliki w tym katalogu i znaleźć ten, który jest winowajcą.
Zwykle wynikiem tego poszukiwania będzie plik o nazwie alsa wewnątrz którego znajdować będzie się linia options snd device_mode=0666. Należy ją usunąć i ponownie uruchomić skrypt startowy alsasound. Przede wszystkim należy sprawdzić czy flaga USE midi jest włączona w pliku /etc/make.conf. Jeśli nie jest, należy ją włączyć. Konieczne będzie przeinstalowanie wszystkich pakietów, które jej używają, takich jak alsa-lib i alsa-utils. Jeśli karta dźwiękowa posiada syntezator MIDI i jeśli chce się korzystać z dźwięków zapisanych w formacie .mid, konieczne będzie wykorzystanie zestawu programów o nazwie awesfx kontrolującego sterowniki AWE32. Po pierwsze należy go zainstalować. Jeśli karta nie posiada sprzętowego syntezatora można użyć wirtualnego. Więcej informacji o nim znajduje się w akapicie wirtualne syntezatory.
Po przekopiowaniu plików SoundFont można odtwarzać pliki tak jak w poniższym przykładzie. Warto dodać polecenie asfxload do skryptu /etc/conf.d/local.start tak, aby pliki te były wczytywane przy każdym uruchomieniu komputera.
Od tej pory można odtwarzać midi za pomocą programów takich jak na przykład aplaymidi. Polecenie aplaymidi -l wyświetli listę dostępnych portów, należy wybrać jeden do odtworzenia określonego pliku.
Jeśli karta nie posiada sprzętowego syntezatora, potrzebny będzie wirtualny, na przykład timidity++. Jego instalacja to prosta sprawa.
Aby timidity odgrywało dźwięki również potrzebny jest soundfont. Na szczęście kilka zostaje zainstalowanych przez ebuild. W Portage znajduje się też kilka innych pakietów, takich jak timidity-freepats czy timidity-eawpatches, które to zawierają odpowiednie pliki. Można posiadać kilka wersji soundfontów, a własną konfigurację umieszcza się w pliku /usr/share/timidity/. Zmiany pomiędzy jednym, a drugim ustawieniem dla timidity dokonuje się za pomocą polecenia eselect.
Warto dodać skrypt timidity do domyślnego poziomu uruchomieniowego.
Od tej pory można już odtwarzać pliki MIDI. Dodatkowe narzędzia i firmware Niektóre karty mogą skorzystać dzięki instalacji narzędzi z pakietów alsa-tools i alsa-firmware. Instaluje się je tradycyjnie, za pomocą programu emerge.
W systemie może znajdować się kilka kart dźwiękowych, pod warunkiem że ich sterowniki ALSA zostały dodane do jądra jako moduły. Wyboru tego, która z nich będzie uruchamiana jako pierwsza dokonuje się w pliku /etc/modules.d/alsa. Karty są tam wymienione jako nazwy sterowników. 0 to pierwsza karta, 1 to druga i tak dalej. Oto przykład dla systemu z dwiema kartami:
Jeśli posiada się dwie identyczne karty, podaje się je w jednej linii, oddzielając wpisy przecinkami. Poniżej przykład dla systemu z trzema kartami, z których dwie to karty Intel High Definition Audio.
Istnieje zestaw dodatków do ALSA, które zwiększają możliwości tego pakietu. Pakiet alsa-plugins zawiera dodatki takie jak wyjście Pulse Audio, konwerter częstotliwości, jack (serwer audio) oraz encoder pozwalający na przesyłanie dźwięku sześciokanałowego poprzez cyfrowy kanał S/PDIF. Wybrane dodatki instaluje się za pomocą odpowiednich flag USE.
Dziękujemy wszystkim, którzy tworzyli poprzednią wersję tego tekstu, osoby te to kolejno: Vincent Verleye, Grant Goodyear, Arcady Genkin, Jeremy Huddleston, John P. Davis, Sven Vermeulen, Benny Chuang, Tiemo Kieft and Erwin. Adresy stron związanych z tematem Materiał udostępniany na podstawie licencji Creative Commons - Attribution / Share Alike. |
|
