1.  Wymagania sprzętowe

Wprowadzenie

Zanim zaczniemy, musimy wiedzieć jakiego sprzętu będziemy potrzebować, aby zainstalować Gentoo używając LiveCD z instalatorem.

Wymagania sprzętowe

1.  LiveCD Gentoo Linux z instalatorem

Wprowadzenie

LiveCD jest uruchamialnym medium zawierającym środowisko Gentoo. Nośnik ten pozwala na uruchomienie Linuksa z płyty CD. Podczas uruchamiania system rozpoznaje nasz sprzęt i ładuje odpowiednie sterowniki. Rozwojem płyt instalacyjnych Gentoo zajmują się deweloperzy Gentoo.

Na chwile obecną dostępne są dwie płyty instalacyjne:

• LiveCD z instalatorem zawiera wszystkie potrzebne narzędzia niezbędne do zainstalowania Gentoo. Zawiera środowisko graficzne, graficzny i tekstowy instalator, który w automatyczny sposób przeprowadzi za nas instalację oraz oczywiście instrukcje dotyczące instalacji systemu na danej architekturze.
• Minimalną płytę instalacyjną, która zawiera jedynie minimalne środowisko pozwalające uruchomić komputer i skonfigurować sieć do połączenie z Internetem. Nie zawiera ona żadnych dodatkowych plików i nie może być użyta podczas instalacji opisanej w dalszej części podręcznika.

1.  Ściąganie, nagrywanie i uruchamianie LiveCD z instalatorem

Ściąganie i nagrywanie LiveCD z instalatorem

LiveCD z instalatorem możemy pobrać z jednego z serwerów lustrzanych. Obraz znajduje się w katalogu ${release-dir}livecd/.

Wewnątrz tego katalogu znajdziemy obraz ISO. Jest to pełny obraz, który nagrywamy na płycie CD-R.

Po pobraniu pliku, możemy sprawdzić jego poprawność, w celu wykrycia błędnych danych:

• Możemy sprawdzić sumę kontrolną MD5 i porównać ją z wzorcem dostarczanym przez nas (na przykład przy pomocy narzędzia działającego pod kontrolą Linux/Unix md5sum lub przy pomocy md5sumdla Windows)
• Możemy również sprawdzić podpis kryptograficzny dostarczany przez nas. Przed rozpoczęciem musimy zdobyć publiczny klucz używany przez nas (17072058).

Aby pobrać nasz klucz publiczny przy użyciu aplikacji GnuPG należy wydać następujące polecenie:

$ gpg --keyserver subkeys.pgp.net --recv-keys 17072058

Teraz należy zweryfikować podpis:

$ gpg --verify <plik podpisu> <obraz iso>

Aby nagrać pobrane pliki ISO, musimy wybrać nagrywanie w trybie RAW. Położenie tej opcji uzależnione jest od używanego programu do nagrywania. W poniższym przykładzie omówimy cdrecord i K3B. Więcej informacji możemy znaleźć w naszym Gentoo FAQ.

• Przy pomocy cdrecord, wpisujemy po prostu cdrecord dev=/dev/hdc <nazwa obrazu iso> (zastępujemy wpis /dev/hdc ścieżką do naszej nagrywarki CD-RW).
• W k3b należy wybrać Tools (Narzędzia) > Burn CD Image (Nagraj obraz płyty), a następnie wskazać plik ISO w obszarze "Image to Burn" (Obraz do nagrania) i kliknąć Start.

Uruchamianie LiveCD z instalatorem

Kiedy już nagramy płytę LiveCD nadchodzi czas, aby ją uruchomić. Usuwamy wszystkie płyty z napędów CD, uruchamiamy ponownie komputer i wchodzimy do BIOS-u. W większości przypadków służy do tego przycisk DEL, F1 lub ESC. W BIOS-ie zmieniamy, kolejność urządzeń bootujących, tak, aby CD-ROM był przed dyskiem twardym. Jeżeli tego nie zrobimy, nasz komputer uruchomi się prosto z dysku ignorując CD-ROM.

W tym momencie należy umieścić LiveCD w napędzie CD-ROM, a następnie ponownie uruchomić komputer. Powinniśmy ujrzeć ekran startowy, na którym należy kliknąć Enter, aby przejść do dalszego procesu uruchamiania z domyślnymi opcjami. Możemy również uruchomić LiveCD z własnymi opcjami oraz z wyszczególnieniem jądra. Po wpisaniu własnych opcji naciskamy Enter.

Wybór jądra? Tak, na LiveCD znajduje się kilka jąder. Domyślnym jest gentoo. Pozostałe przeznaczone są dla specyficznego sprzętu, dodatkowo znajdziemy również warianty -nofb, które pozwalają na wyłączenie framebuffer.

Poniżej znajdziemy krótki opis dostępnych jąder:

Możemy również wpisać dodatkowe opcje dla jądra. Pozwalają one na włączanie/wyłączanie dodatkowych ustawień wedle naszej woli. Poniższa lista jest identyczną z tą, którą otrzymujemy poprzez naciskanie przycisków od F2 do F7 na ekranie startowym.

Opcje sprzętowe:

acpi=on

Włącza obsługę ACPI oraz uruchamia demona ACPI podczas uruchamiania systemu. Nie jest wymagane dla systemów z HyperThreading.

acpi=off

Całkowicie wyłącza ACPI. Bywa niezbędne na niektórych starszych komputerach, a także jeśli chce się używać APM. Wyłączy obsługę HyperThreading procesora.

console=X

Tworzy konsolę szeregową, do której będzie dostęp z CD. Pierwsza opcja to nazwa urządzenia tej konsoli, zwykle ttyS0 na x86. Po niej znajdują się opcje połączenia, w postaci listy oddzielonej przecinkami. Domyślne opcje to 9600,8,n,1.

dmraid=X

Pozwala na przekazanie opcji do device-mappera podsystemu RAID. Wszystkie opcje powinny znajdować się w cudzysłowach.

doapm

Ładuje sterownik APM. Nie zadziała jeśli nie jest też ustawione acpi=off.

dopcmcia

Ładuje obsługę PCMCIA i oprogramowania Cardbus. Uruchamia również cardmgr podczas startu systemu. Wymagane, aby uruchomić system z urządzeń PCMCIA/Cardbus.

doscsi

Włącza obsługę większości kontrolerów SCSI. Jest również wymagane dla uruchomienia z większości urządzeń USB, ponieważ korzystają one z podsystemów SCSI w jądrze.

sda=stroke

Pozwala na podzielenie całego twardego dysku na partycje nawet jeśli BIOS nie obsługuje tak dużych dysków. Opcja wykorzystywana na komputerach z bardzo starym BIOS-em. sda to nazwa urządzenia, które wymaga tej opcji.

ide=nodma

Wyłącza obsługę DMA w jądrze. Opcja ta jest wymagana na niektórych chipsetach i dla niektórych urządzeń CDROM. Jeśli system ma problemy z odczytem z CDROM-u IDE, należy spróbować tej opcji. Opcja ta nadpisuje domyślne ustawienia hdparm.

noapic

Wyłączy APIC, który jest dostępny na niektórych nowszych płytach głównych. Często powoduje on problemy ze starszym sprzętem.

nodetect

Wyłączy wszelkie wykrywanie sprzętu jakie jest wykonywane przez system płyty instalacyjnej, łącznie z pobraniem informacji sieciowych przez DHCP. Opcja umożliwia wykrycie problemów z płytą lub z niektórymi sterownikami.

nodhcp

Wyłącza pobieranie adresu sieciowego poprzez DHCP. Przydatne w sieciach ze statycznymi adresami.

nodmraid

Wyłącza obsługę RAID w device-mapperze.

nofirewire

Wyłącza ładowanie modułów dla Firewire. Wykorzystywane jeśli sprzęt Firewire powoduje problemy w czasie uruchamiania systemu.

nogpm

Wyłączy obsługę myszki pod konsolą poprzez GPM.

nohotplug

Wyłącza wykonywanie skryptów startowe coldplug i hotplug podczas uruchamiania systemu. Ułatwia wykrycie problematycznych sterowników lub zepsutej płyty.

nokeymap

Uniemożliwia wybór mapy klawiszy innej niż US.

nolapic

Wyłącza lokalny APIC na jądrach Uniprocessor.

nosata

Wyłącza ładowanie modułów Serial ATA. Wykorzystywane gdy występują problemy z podsystemem SATA komputera.

nosmp

Wyłącza SMP (Symmetric Multiprocessing) w jądrach, w których jest włączone. Ułatwia wykrywanie problemów związanych z SMP w pewnych sterownikach i dla niektórych płyt głównych.

nosound

Wyłącza obsługę dźwięku czy ustawianie głośności. Dla systemów, w których obsługa dźwięku sprawia problemy.

nousb

Wyłącza automatyczne ładowanie modułów USB. Wykorzystywane do wykrywania problemów z USB.

slowusb

Dodaje przerwy w procesie uruchamiania dla wolnych CDROM-ów na USB, takich jak np. ten z IBM BladeCenter.

Zarządzanie woluminami i urządzeniami:

doevms

Włącza obsługę EVMS od IBM. Nie jest bezpieczne jeśli wykorzystywane razem z LVM.

dolvm

Włącza obsługę LVM. Niebezpieczne w zestawie z EVMS.

Inne opcje:

debug

Włącza debugowanie kodu. Produkuje dużo informacji.

docache

Powoduje, że cały uruchomiony z płyty system zostanie załadowany do RAM-u. Dzięki temu możliwe jest odmontowanie płyty instalacyjnej i zamontowanie innej. Wymaga posiadania co najmniej dwukrotnie większej wolnej pamięci niż rozmiar płyty instalacyjnej.

doload=X

Powoduje, że pierwszy ramdysk wczyta moduł podany jako parametr tej opcji wraz z jego zależnościami. Należy zmienić X na nazwę tego modułu.
Można podać kilka modułów, ich nazwy należy wtedy rozdzielić przecinkami.

dosshd

Uruchamia sshd podczas startu systemu. Przydatne dla zdalnych instalacji.

passwd=foo

Ustawia hasło roota na ciąg znaków podany w parametrze tego polecenia. Niezbędne przy korzystaniu z dosshd.

noload=X

Zapobiega ładowaniu modułu podanego w parametrze polecenia. Składnia taka sama jak w przypadku doload.

nonfs

Wyłącza uruchamianie portmap i nfsmount przy starcie.

nox

Nie pozwoli na uruchomienie środowiska X jeśli takie znajduje się na płycie. drop to the command line instead.

scandelay

Spowoduje zatrzymywanie się na 10 sekund podczas różnych etapów uruchamiania systemu, dzięki czemu niektóre urządzenia mają czas na uruchomienie się.

scandelay=X

Pozwala skonfigurować długość pauzy wykorzystywanej przez poprzednie polecenie. X to ilość sekund.

Pora na uruchomienie systemu z płyty. Wybieramy jądro (jeśli domyślne gentoo nas nie zadowala) oraz opcje z jakimi ma zostać ono uruchomione. Jako przykład podamy linię uruchamiającą jądro gentoo z opcją dopcmcia:

boot: gentoo dopcmcia

Jeśli instalujemy Gentoo w systemie, w którym mamy klawiaturę inną niż US musimy wcisnąć ALT+F1, aby przejść do trybu potwierdzania kolejnych czynności, a następnie postępować zgodnie ze wskazówkami na ekranie. Jeśli nie wybierzemy nowego mapowania w ciągu 10 sekund, zostanie załadowane to domyślne, czyli amerykańskie. Jak tylko skończy się proces wczytywania systemu, zostanie uruchomiony Gnome oraz zostaniemy automatycznie zalogowani do "Live" Gentoo Linux w trybie graficznym jako użytkownik "gentoo". Na innych konsolach powinniśmy zostać zalogowani jako "root", nazywany też czasem superużytkownikiem. Pojawi się tam znak zachęty ("#") roota. Konsole zmieniamy kombinacjami klawiszy Alt-F2, Alt-F3, Alt-F4, Alt-F5, Alt-F6. Do środowiska graficznego, które widzieliśmy na początku wracamy naciskając Alt-F7. W obrębie środowiska X między konsolami poruszamy się dodając Ctrl do powyższych skrótów. W środowisku graficznym mamy możliwość wykonywać polecenia z prawami roota przez użycie aplikacji sudo.

(Są to jedynie przykłady użycia)
(Edycja pliku z grupami)
# sudo vi /etc/group
(Przełączanie do roota w obrębie sesji)
# sudo su -

Konfiguracja dodatkowego sprzętu

W czasie uruchamiania system spróbuje wykryć sprzęt i załadować odpowiednie sterowniki. Zazwyczaj czyni to prawidłowo, ale czasami mogą zdarzyć się problemy i nie wszystkie moduły zostaną aktywowane. Gdy zawiedzie skanowanie PCI musimy ręcznie załadować odpowiednie moduły.

W poniższym przykładzie spróbujemy załadować moduł 8139too (obsługujący całą serię urządzeń sieciowych):

# modprobe 8139too

Opcjonalnie: Konta użytkowników

Jeśli planujemy umożliwienie innym osobom dostępu do środowiska instalacyjnego lub zamierzamy korzystać z irssi nie uruchomionego z przywilejami roota musimy stworzyć dodatkowe konta. Musimy posiadać uprawienia root, aby zmienić hasło dla tego użytkownika i dodać nowych.

Do zmiany hasła root posłuży nam polecenie passwd:

$ sudo su -
# passwd
New password: (Enter your new password)
Re-enter password: (Re-enter your password)

Aby stworzyć konto użytkownika musimy najpierw podać jego parametry, a następnie ustawić hasło. Skorzystamy przy tym z poleceń useradd oraz passwd. W przykładzie stworzymy użytkownika o nazwie "rane".

# useradd -m -G users rane
# passwd rane
New password: (Podajemy hasło)
Re-enter password: (Potwierdzamy hasło)

Mamy także możliwość zmiany user id przy pomocy konta root i polecenia su:

# su - john

Możemy również zmienić hasło, dla użytkownika "gentoo", na który jak pamiętamy LiveCD zalogowało nas automatycznie.

$ passwd
New password: (Podajemy hasło)
Re-enter password: (Potwierdzamy hasło)

Opcjonalnie: Dostęp do dokumentacji podczas instalowania Gentoo

Jeżeli zamierzamy podczas instalacji przeglądać Podręcznik Gentoo (obojętnie czy nagrany na CD czy znajdujący się w Internecie) możemy użyć Mozilla Firefox (ze środowiska graficznego) lub przy pomocy programu links (ze środowiska tekstowego).

# firefox /mnt/cdrom/docs/handbook/html/index.html

Jeżeli wolimy używać programu links, aby przeglądać wersje tekstową podręcznika, powinniśmy się upewnić, że utworzyliśmy konto zwykłego użytkownika (więcej informacji w dziale Opcjonalnie: Konta użytkowników). Przy pomocy klawiszy Alt-F2 otwieramy nowy terminal, aby się zalogować.

# links /mnt/cdrom/docs/handbook/html/index.html

Na pierwszy terminal powracamy przy pomocy kombinacji klawiszy Alt-F7.

Najnowsza i najlepsza wersja podręcznika znajduje się na naszej stronie internetowej. Do jej przeglądanie możemy używać przeglądarek Firefox lub links, jednak tylko w przypadku gdy przeprowadziliśmy konfigurację sieci zgodnie z instrukcjami w rozdziale Konfiguracja sieci (w przeciwnym wypadku nie będziemy mogli przeglądać internetowej wersji podręcznika):

# firefox http://www.gentoo.org/doc/en/handbook/${online-book}

# links http://www.gentoo.org/doc/en/handbook/${online-book}

Instalacje możemy rozpocząć korzystając z graficznego instalatora opartego bibliotece (GTK+) (wymagane środowisko X) lub bazującego na bibliotece(Dialog), który może być użyty w środowisku tekstowym.