|
[ << ] [ < ] [ Powrót ] [ > ] [ >> ] 1. Wprowadzenie do PortageSpis treści:Portage to najlepszy istniejący program do zarządzania oprogramowaniem. Żadna inna dystrybucja Linuksa nie może się pochwalić równie kompleksowym, konfigurowalnym i użytecznym narzędziem jak to napisane przez deweloperów Gentoo. Portage zostało napisane w dwóch językach skryptowych, Pythonie i Bashu, dzięki czemu sposób jego działania jest bardzo przejrzysty nawet dla niezbyt biegłych w programowaniu użytkowników. Większość użytkowników pracuje z Portage przy pomocy narzędzia emerge. Aby uzyskać więcej informacji na temat tego programu, wystarczy wpisać:
Kiedy mówimy o pakietach to tak naprawdę mamy na myśli programy dostępne dla użytkowników Gentoo w drzewie Portage. Drzewo to jest zbiorem ebuildów, czyli plików zawierających wszelkie informacje, które są niezbędne do zarządzania oprogramowaniem (instalacja, wyszukiwanie, inne zapytania...). Domyślnie kolekcja ebuildów znajduje się w katalogu /usr/portage. Za każdym razem gdy zażądamy od Portage wykonania jakiegoś zadania związanego z naszym oprogramowaniem użyje ono jako podstawy swojego działania informacji zawartych w kolekcji ebuildów. Stąd też warto w miarę często uaktualniać swoje drzewo Portage tak, aby system wiedział o nowych wersjach programów, poprawkach do nich, etc. Drzewo Portage uaktualniamy zazwyczaj za pomocą narzędzia rsync. Uaktualnienie to wykonuje się w stosunkowo prosty sposób dzięki jednemu z parametrów polecenia emerge, dzięki któremu komenda ta zadziała jak nakładka na rsync:
Jeśli nie jest możliwe użycie rsync w wyniku jakichś ograniczeń narzuconych przez różnego rodzaju firewalle to możliwa jest aktualizacja drzewa Portage przy użyciu jednego z generowanych codziennie snapshotów. Program emerge-webrsync automatycznie pobierze odpowiednie pliki i zainstaluje je w systemie.
1.c. Zarządzanie oprogramowaniem Do wyszukiwania w drzewie Portage konkretnych programów można użyć funkcji wbudowanych w program emerge. Domyślnie emerge --search wypisze wszystkie zawierające dane wyrażenie nazwy pakietów. Na przykład poszukajmy wszystkich pakietów zawierających literki "pdf" w nazwie:
By przeszukiwać pakiety również po opisie pakietu, nie tylko po jego nazwie należy dopisać dodatkowo parametr --searchdesc (lub krócej -S).
Kiedy przyjrzymy się wynikowi tego polecenia zauważymy, że dostarcza on wielu ciekawych informacji. Zawartość i opisy poszczególnych pól są dość przejrzyste i nie powinny przysporzyć nikomu problemów. Z tego względu nie będziemy ich tu szerzej omawiać.
Instalacja znalezionych w ten sposób w Portage programów jest prosta i sprowadza się do dodania do polecenia emerge nazwy programu do zainstalowania. Dla przykładu zainstalujemy sobie gnumeric:
W związku z tym, że wiele aplikacji do prawidłowego działania potrzebuje innych programów, instalacja którejś paczki może nieść ze sobą potrzebę zainstalowania także jej zależności. Nie ma powodu do zmartwień, to nie RPM-y - Portage doskonale radzi sobie z zależnościami. By dowiedzieć się, jakie zależności zostaną zainstalowane z danym programem należy dodać przełącznik --pretend do zwykłej komendy instalującej program. Na przykład:
Kiedy zostanie wydane polecenie dla Portage by zainstalowało jakiś program, z Internetu zostaną pobrane wszystkie niezbędne, nieznajdujące się na dysku pliki zawierające kod źródłowy. Domyślnie są one przechowywane w katalogu /usr/portage/distfiles. Następnie program zostanie rozpakowany, skompilowany i zainstalowany. Aby Portage jedynie pobrało potrzebne pliki, należy dodać opcję --fetchonly do komendy emerge:
Wyszukiwanie dokumentacji do zainstalowanych pakietów Wiele pakietów jest publikowanych jest wraz z dokumentacją. Czasem flaga USE doc określa czy dokumentacja dla danego pakietu zostanie zainstalowana czy nie. Informację o tym czy dany pakiet korzysta z flagi doc można uzyskać za pomocą następującego polecenia: emerge -vp <nazwa pakietu>.
Najlepszym sposobem uaktywnienia flagi USE doc jest wykonanie tego dla jednego pakietu przy użyciu pliku /etc/portage/package.use tak, aby pobrać dokumentację jedynie dla programu, którym jesteśmy zainteresowani. Uaktywnienie tej flagi globalnie, może powodować błędy wywoływane przez zapętlające się zależności. Aby dowiedzieć się więcej należy przeczytać rozdział podręcznika dotyczący flag USE. Dokumentacja do zainstalowanego już pakietu na ogół znajduje się w podkatalogu o nazwie takiej samej jak pakiet, w katalogu /usr/share/doc. Można wyświetlić listę wszystkich zainstalowanych plików za pomocą narzędzia equery, które jest częścią pakietu app-portage/gentoolkit.
Do usuwania zainstalowanych programów służy polecenie emerge --unmerge. Nakaże ono Portage usunięcie wszystkich plików dodanych w procesie instalacji programu, z pominięciem jednak tych plików, które od instalacji programu zostały zmienione. Najczęściej chodzi tu o pliki konfiguracyjne, a pozostawienie ich na dysku umożliwia łatwe wznowienie pracy z programem w przypadku, gdy w przyszłości program zostanie ponownie zainstalowany. W tym dość przejrzystym procesie kryje się pewna pułapka: Portage nie sprawdza czy pakiet, który ma być usunięty nie jest zależnością innego zainstalowanego programu. Jeśli jednak jest to program niezbędny dla prawidłowego działania systemu, pojawi się ostrzeżenie.
Gdy program zostanie usunięty, jego zależności nie są usuwane razem z nim, ale pozostają na dysku. Aby odszukać i usunąć niepotrzebne w systemie zależności używamy polecenia emerge --depclean. Omówimy je dokładniej nieco później. Aby utrzymać swój system w dobrej kondycji (nie wspominając już o instalacji najnowszych poprawek związanych z bezpieczeństwem), należy dość często go uaktualniać. W związku z tym, że w tym procesie Portage porównuje zainstalowane oprogramowanie z ebuildami z drzewa Portage, należy najpierw pobrać jego aktualną wersję. Kiedy już je zaktualizujemy przychodzi czas na właściwe uaktualnienie systemu. Dokonujemy tego poleceniem emerge --update world. W poniższym przykładzie skorzystamy także z opcji --ask, która spowoduje wyświetlenie listy pakietów do aktualizacji, a następnie pytania czy na pewno chcemy je zaktualizować.
Portage znajdzie wszystkie bezpośrednio zainstalowane przez użytkownika aplikacje (znajdują się ona na liście w pliku /var/lib/portage/world), ale pominie uaktualnienia ich zależności. Aby uaktualnić całe oprogramowanie wraz z zależnościami, należy dodać jeszcze argument --deep:
W związku z tym, że poprawki związane z bezpieczeństwem zdarzają się nie tylko w programach zainstalowanych bezpośrednio, ale również w ich zależnościach zalecamy częste uruchamianie tego polecenia. Jeżeli ostatnio zmieniane były flagi USE, polecamy również dodanie do całej tej linii poleceń argumentu --newuse. Portage sprawdzi wtedy czy zmiany we flagach USE niosą ze sobą potrzebę przekompilowania i przeinstalowania którychś z zainstalowanych programów:
Niektóre z pakietów w drzewie Portage nie mają żadnej zawartości, ale służą do instalacji całych kolekcji innych pakietów. Doskonałym przykładem takiego zestawu jest pakiet KDE, który służy do instalowania kompletnego środowiska graficznego. Możemy dzięki jego istnieniu przy pomocy jednego polecenia dodać do systemu wszystkie programy, biblioteki oraz zależności związane z KDE. Jeśli kiedykolwiek zdarzy nam się posiadać taki pakiety zainstalowany w systemie, będziemy mieli pewien problem z jego odinstalowaniem. Zwykłe wpisanie emerge --unmerge poczyni stosunkowo małe spustoszenie w niepotrzebnych nam już plikach, ponieważ ogromna ilość zależności pozostanie w systemie. Portage jest w stanie poradzić sobie z tego typu "osieroconymi" zależnościami, ale najpierw należy w pełni uaktualnić swój system, uwzględniając przy tym również zmiany we flagach USE. Następnie uruchamiamy wspomniane już wcześniej polecenie emerge --depclean, aby usunąć "osierocone" zależności, a kiedy już skończymy je odinstalowywać przebudowujemy wszystkie programy, które wcześniej były dynamicznie z nimi zlinkowane, a teraz już ich nie potrzebują. Cały proces sprowadza się do wpisania trzech prostych poleceń:
Program revdep-rebuild znajduje się w pakiecie gentoolkit wraz z kilkoma innymi bardzo przydatnymi programami. Aby używać programu, należy oczywiście najpierw zainstalować ten pakiet.
...na sloty, virtuale, gałęzie, architektury i profile Jak już wcześniej zaznaczaliśmy, Portage jest potężnym narzędziem i posiada możliwości jakich nie ma żaden inny program do zarządzania oprogramowaniem. Postaramy się teraz w skrócie przedstawić kilka aspektów pracy z Portage. W Portage możliwe jest posiadanie kilku różnych wersji jednego programu. Podczas gdy inne dystrybucje obchodzą problem nadając po prostu takim pakietom różne numery porządkowe, jak np. freetype i freetype2 Portage wykorzystuje tu technologię tzw. slotów. Każdy ebuild posiada osobny slot dla wersji programu, którą reprezentuje, więc ebuildy różnych wersji programu mogą koegzystować w jednym systemie. Na przykład paczka freetype posiada ebuildy z ustawionymi wartościami SLOT="1" i SLOT="2". Są również pakiety, które wykonują te same czynności, ale w różny sposób. Doskonałym przykładem takiego programu są loggery systemowe: metalogd, sysklogd i syslog-ng. Aplikacje, które do prawidłowego działania potrzebują loggera systemowego nie mogą posiadać w zależnościach jedynie np. metalogd, ponieważ pozostałe programy z tej grupy również są w stanie spełnić tę zależność. Do tego właśnie służą Virtuale. Każdy z loggerów systemowych dostarcza po prostu virtual/syslog, który jest jednocześnie zależnością dla innych programów. Oprogramowanie znajdujące się w drzewie Portage jest podzielone na gałęzie. Domyślnie używana jest gałąź stabilna dla danej architektury. Nowe i nieprzetestowane programy są dodawane do gałęzi niestabilnej, czyli testowej. Dopóki ich niezawodność nie zostanie potwierdzona i nie zostaną przeniesione do gałęzi stabilnej, Portage nie zainstaluje ich, chociaż ebuildy nowszych wersji będą się znajdowały w drzewie. Niektóre programy są dostępne tylko dla określonych architektur. Czasem na innych wcale nie działają, czasem potrzebują jeszcze nieco testów, może się też zdarzyć, że deweloper danego programu nie ma po prostu czasu lub możliwości, aby przetestować taki pakiet na różnych architekturach. Każdej instalacji Gentoo przypisany jest określony profil, który zawiera między innymi listę pakietów, które są niezbędne do prawidłowego działania systemu.
W ebuildach znajdują się określone pola, które informują Portage na temat zależności danego programu. Są dwa rodzaje takich zależności: Zależności niezbędne do zbudowania programu - deklarowane przez DEPEND oraz zależności niezbędne do jego uruchomienia - deklarowane jako RDEPEND. Kiedy któraś z tych zależności jest niekompatybilna z jakimś virtualem lub pakietem, jest włączana blokada. Są dwie możliwości na pozbycie się blokady: Nie instalować programu lub usunąć pakiet, który go blokuje. W podanym powyżej przykładzie mogliśmy wybrać pomiędzy rezygnacją z instalacji postfix lub usunięciem ssmtp. Możemy również zauważyć wzajemne blokowanie się pakietów, takich jak na przykład <media-video/mplayer-bin-1.0_rc1-r2. W tym przypadku należy zaktualizować pakiet do najnowszej wersji co pomoże usunąć blokadę. Może również się zdarzyć, że blokują się pakiety, które nie są jeszcze zainstalowane. W takim rzadkim przypadku należy się dokładnie zastanowić czemu oba mają być zainstalowane. Zwykle można sobie poradzić tylko z jednym z tych pakietów. Jeśli nie jest to możliwe prosimy o zgłoszenie błędu.
Jeśli zechcemy zainstalować paczkę, która nie jest dostępna dla naszego systemu dostaniemy właśnie taki komunikat. Możemy wtedy zainstalować inny spełniający te same funkcje, ale dostępny dla naszego systemu program lub poczekać aż pakiet zostanie odmaskowany. Maskowanie pakietów nie odbywa się bez przyczyny:
Aplikacja, którą próbujemy zainstalować jest zależna od pakietu, który nie jest dostępny dla danej architektury. Należy sprawdzić na Bugzilli czy problem został już zgłoszony i ewentualnie go zgłosić, jeśli nie zrobił tego ktoś inny. Jeśli nie są mieszane różne typów gałęzi Portage w jednym systemie to problem ten nie powinien wystąpić i zwykle oznacza błąd w drzewie.
Program, który próbujemy zainstalować ma nazwę, którą posiada więcej niż jeden pakiet. Aby rozwiązać ten problem wystarczy dokładniej sprecyzować co chcemy zainstalować dodając przed nazwę programu kategorię, do której on należy. Wzajemnie od siebie zależne pakiety
Sprawa jest prosta. Dwa pakiety (lub więcej), które próbujemy zainstalować są od siebie wzajemnie zależne i w związku z tym nie mogą zostać zainstalowane. Oznacza to błąd w drzewie Portage, który zostanie usunięty możliwie najszybciej od momentu jak pierwszy użytkownik zgłosi ten problem na Bugzillę.
Oznacza to, że Portage nie było w stanie pobrać źródeł żądanej aplikacji, w związku z czym zostało zmuszone do zrezygnowania z jej instalacji i będzie instalowało kolejne programy z listy. Błąd najczęściej jest spowodowany wstawieniem złego adresu serwera w ebuildzie programu lub dlatego, że serwer lustrzany nie zdążył jeszcze się zsynchronizować. Możliwa jest również sytuacja, że serwer, na którym znajdują się źródła, z jakichś względów jest nieczynny. Należy odczekać około godziny i spróbować ponownie zainstalować program.
Taki komunikat oznacza, że pakiet, który próbujemy usunąć jest kluczowy dla działania systemu. Znajduje się on na liście profilu systemowego jako niezbędny i w związku z tym nie zostanie usunięty. Błędy przy sprawdzaniu plików z sumami kontrolnymi Czasami przy instalacji pakietu pojawia się następujący błąd:
Jest to znak nieprawidłowego działania Portage jednak częściej przyczyną jest pomyłka dewelopera, który popełnił błąd przy dodawaniu pakietu do drzewa. Kiedy zobaczymy taki błąd nie należy samemu tworzyć nowych sum kontrolnych. Wydanie polecenia ebuild coś manifest nie naprawi problemu, a może go nawet pogłębić! Zamiast tego powinniśmy odczekać godzinę lub dwie, aż ktoś naprawi uszkodzony plik. Jest wielce prawdopodobne, że błąd został już zgłoszony jednak musi upłynąć kilka chwil, zanim prawidłowy plik pojawi się w drzewie Portage. W czasie gdy będziemy czekać na rozwiązanie, powinniśmy sprawdzić Bugzille czy ktokolwiek już zgłosił problem z danym pakietem. Jeżeli nie, powinniśmy sami wypełnić i wysłać raport. Po rozwiązaniu problemu, należy ponownie przeprowadzić aktualizację drzewa Portage, aby pobrać naprawiony plik z sumami kontrolnymi.
[ << ] [ < ] [ Powrót ] [ > ] [ >> ] Materiał udostępniany na podstawie licencji Creative Commons - Attribution / Share Alike. |
|
