1.  Wymagania sprzętowe

Wprowadzenie

Zanim zaczniemy musimy poznać wymagania sprzętowe jakie powinien spełniać komputer, aby można było na nim zainstalować Gentoo.

Wymagania sprzętowe

Praktycznie każdy IA64 powinien podołać uruchomieniu Gentoo. Na chwilę obecną dostarczamy tylko LiveCD, zatem komputer powinien posiadać napęd CDROM.

1.  Płyty instalacyjne Gentoo

Wprowadzenie

Dzięki płytom instalacyjnym Gentoo można uruchomić podstawowe środowisko służące do instalacji całego systemu Gentoo na dysk. W czasie uruchamiania systemu z płyty zostanie wykryty sprzęt dostępny w komputerze, a Gentoo automatycznie załaduje odpowiednie dla niego sterowniki. Płyty te są tworzone i rozwijane przez deweloperów Gentoo.

Wszystkie płyty instalacyjne pozwalają na uruchomienie środowiska instalacyjnego, skonfigurowanie ustawień sieciowych, utworzenie i aktywowanie partycji oraz rozpoczęcie instalowania Gentoo z użyciem Internetu.

Gentoo Minimal Installation CD

Obraz tej płyty ma nazwę ${min-cd-name} i zajmuje jedynie ${min-cd-size} MB miejsca. Można go użyć do zainstalowania Gentoo wyłącznie jeśli posiada się połączenie z Internetem.

Archiwum stage3

Plik ten to archiwum zawierające podstawowy system Gentoo, z którego będzie można kontynuować instalację w sposób opisany w tym Podręczniku. W przeszłości znajdowały się tu instrukcje dotyczące instalacji z trzech różnych plików tego typu. Wciąż udostępniamy archiwa stage1 i stage2, ale w oficjalnym opisie instalacji prezentujemy jedynie czynności związane z użyciem stage3. Informacje dotyczące instalacji za pomocą stage1 i stage2 znajdują się w Gentoo FAQ w podrozdziale Jak zainstalować Gentoo za pomocą stage1 lub stage2.

Pliki stage3 można pobrać z katalogu ${release-dir}current-stage3/ na każdym z naszych serwerów lustrzanych. Pliki te nie znajdują się na płytach LiveCD.

1.  Pobieranie, nagrywanie i uruchamianie płyt instalacyjnych Gentoo

Pobieranie i nagrywanie płyt instalacyjnych

Wybraliśmy użycie Gentoo Installation CD. Zacznijmy od pobrania i nagrania wybranej płyty instalacyjnej. Wcześniej omawialiśmy kilka obrazów płyt, ale gdzie ich szukać?

Wszystkie obrazy płyt instalacyjnych znajdują się na naszych serwerach lustrzanych. Płyty instalacyjne znajdują się w katalogu ${release-dir}current-iso/.

Wewnątrz tego katalogu znajduje się zbiór plików ISO. Są to pełne i gotowe do nagrania obrazy płyt CD.

Aby zweryfikować poprawność pobranych plików ISO należy porównać ich sumy MD5 z tymi znajdującymi się na naszym serwerze lustrzanym (np. w pliku o nazwie ${min-cd-name}.DIGESTS). Sumy MD5 dla pobranych plików można wygenerować przy pomocy narzędzia md5sum dla Linuksa lub jego odpowiednika dla Windows.

Innym sposobem sprawdzania poprawności pobranych plików jest weryfikacja ich podpisów, które zapewniamy, przy pomocy GnuPG (pliki z rozszerzeniem .asc. Najpierw pobieramy plik sygnatury, a następnie pozyskujemy klucz publiczny:

$ gpg --keyserver subkeys.pgp.net --recv-keys 2D182910

Następnie weryfikujemy podpis:

(Weryfikacja podpisu kryptograficznego)
$ gpg --verify <downloaded iso.DIGESTS.asc>
(Weryfikacja sumy kontrolnej)
$ sha1sum -c <downloaded iso.DIGESTS.asc>

Pobrane pliki ISO należy nagrywać w trybie RAW. To jak się go włącza zależy od programu, którego używamy. W Podręczniku opiszemy nagrywanie za pomocą programów cdrecord i K3B. Więcej informacji można znaleźć w dokumencie Gentoo FAQ.

• Jeśli chodzi o cdrecord to wystarczy wpisać polecenie cdrecord dev=/dev/hdc <pobrany plik iso> (zamiast /dev/hdc należy podać odpowiednią ścieżkę do urządzenia CD-RW).
• W k3b należy wybrać Tools (Narzędzia) > Burn CD Image (Nagraj obraz płyty), a następnie wskazać plik ISO w obszarze "Image to Burn" (Obraz do nagrania) i kliknąć Start.

Uruchamianie płyty instalacyjnej

Po nagraniu płyty instalacyjnej przyszedł czas na uruchomienie systemu przy jej użyciu. Usuń wszystkie płyty z napędów CDROM i włóż Gentoo InstallCD. Uruchom ponownie komputer i poczekaj na załadowanie się urządzeń wbudowanych EFI w konsoli. Dokładna opcja do wyboru będzie się różniła w zależności od sprzętu, na którym instalujemy Gentoo.

Większość implementacji przedstawia nam opcję już w pierwszym menu (Boot Manager EFI). Oryginalne słownictwo może się różnic, ale będzie oznaczać "Uruchomienie z płyty", "Uruchomienie z urządzenia zewnętrznego" lub "Uruchamialne wewnętrzne DVD". Wybieramy tą opcję.

Jeżeli nasza implementacja EFI nie daje nam takich opcji do wyboru można uruchomić płytę CD korzystając z powłoki EFI. Wszystkie realizacje przedstawią nam opcję przejścia do powłoki w menu Boot Managera. Wybieramy tą opcję. Powłoka EFI wyświetli nam listę dostępnych urządzeń blokowych (blkn:) oraz listę systemów plików, do których powłoka EFI ma aktualnie dostęp (fsn:).

W większości wypadków interesującą nas opcją będzie fs0:; niezależnie od tego (napęd CD rozpoznaje płytę) powinniśmy ujrzeć jeden wpis fsn dla naszego napędu CD (ścieżka EFI napędu będzie zawierała w nazwie CDROM). Wprowadzamy fsn:, zastępując n według potrzeby razem z dwukropkiem, po czym wciskamy przycisk Enter. Następnie wpisujemy elilo i ponownie wciskamy Enter.

Teraz powita nas wiadomość startowa ELILO po czym zostaniemy poproszeni o podanie jądra do uruchomienia i opcji dodatkowych wprowadzanych do linii poleceń jądra. W większości przypadków po prostu wciskamy Enter lub czekamy 5 sekund. Tylko jedno jądro jest wspierane przez płytę instalacyjną IA64, jądro gentoo.

Dostarczanych jest kilka aliasów jądra, zapewniających dodatkowe opcje do linii poleceń jądra, z których być może będziemy musieli skorzystać zamiast domyślnej opcji gentoo w zależności od sprzętu, jakim dysponujemy.

Opcja gentoo-serial wymusza seryjną konsolę na pierwszym porcie szeregowym (ttyS0) przy 9600bps. Może to być wymagane na niektórych starszych implementacjach EFI, gdzie jądro nie wykrywa, z której konsoli ma korzystać. Należy użyć tej opcji jeżeli uruchomienie z domyślnego jądra gentoo nie pokaże nic na wyjściu i jeżeli używamy konsoli szeregowej. Jeżeli korzystamy z konsoli nie połączonej z pierwszym portem szeregowym, należy wybrać konsolę ręcznie wpisując gentoo console=ttyS#,9600 gdzie # jest numerem portu szeregowego. W normalnych okolicznościach nie powinno się tego robić, jest to wymagane tylko przy dziwnych implementacjach EFI.

Opcja gentoo-sgi wymusza konsolę szeregową na porcie szeregowym ttySG0 przy 115200bps. Opcja ta powinna być wymagana tylko na urządzeniach SGI oraz jeżeli konsola jest prawidłowo wybrana w domyślnych ustawieniach EFI. W przypadku użycia konsoli video opcja ta nie powinna być wymagana.

Można również wybrać opcje z jakimi zostanie uruchomione jądro. Kontrolują one jego określone ustawienia, które można (de)aktywować w razie potrzeby.

Opcje sprzętowe:

acpi=on

Włącza obsługę ACPI oraz uruchamia demona ACPI podczas uruchamiania systemu. Nie jest wymagane dla systemów z HyperThreading.

acpi=off

Całkowicie wyłącza ACPI. Bywa niezbędne na niektórych starszych komputerach, a także jeśli chce się używać APM. Wyłączy obsługę HyperThreading procesora.

console=X

Tworzy konsolę szeregową, do której będzie dostęp z CD. Pierwsza opcja to nazwa urządzenia tej konsoli, zwykle ttyS0 na x86. Po niej znajdują się opcje połączenia, w postaci listy oddzielonej przecinkami. Domyślne opcje to 9600,8,n,1.

dmraid=X

Pozwala na przekazanie opcji do device-mappera podsystemu RAID. Wszystkie opcje powinny znajdować się w cudzysłowach.

doapm

Ładuje sterownik APM. Nie zadziała jeśli nie jest też ustawione acpi=off.

dopcmcia

Ładuje obsługę PCMCIA i oprogramowania Cardbus. Uruchamia również cardmgr podczas startu systemu. Wymagane, aby uruchomić system z urządzeń PCMCIA/Cardbus.

doscsi

Włącza obsługę większości kontrolerów SCSI. Jest również wymagane dla uruchomienia z większości urządzeń USB, ponieważ korzystają one z podsystemów SCSI w jądrze.

sda=stroke

Pozwala na podzielenie całego twardego dysku na partycje nawet jeśli BIOS nie obsługuje tak dużych dysków. Opcja wykorzystywana na komputerach z bardzo starym BIOS-em. sda to nazwa urządzenia, które wymaga tej opcji.

ide=nodma

Wyłącza obsługę DMA w jądrze. Opcja ta jest wymagana na niektórych chipsetach i dla niektórych urządzeń CDROM. Jeśli system ma problemy z odczytem z CDROM-u IDE, należy spróbować tej opcji. Opcja ta nadpisuje domyślne ustawienia hdparm.

noapic

Wyłączy APIC, który jest dostępny na niektórych nowszych płytach głównych. Często powoduje on problemy ze starszym sprzętem.

nodetect

Wyłączy wszelkie wykrywanie sprzętu jakie jest wykonywane przez system płyty instalacyjnej, łącznie z pobraniem informacji sieciowych przez DHCP. Opcja umożliwia wykrycie problemów z płytą lub z niektórymi sterownikami.

nodhcp

Wyłącza pobieranie adresu sieciowego poprzez DHCP. Przydatne w sieciach ze statycznymi adresami.

nodmraid

Wyłącza obsługę RAID w device-mapperze.

nofirewire

Wyłącza ładowanie modułów dla Firewire. Wykorzystywane jeśli sprzęt Firewire powoduje problemy w czasie uruchamiania systemu.

nogpm

Wyłączy obsługę myszki pod konsolą poprzez GPM.

nohotplug

Wyłącza wykonywanie skryptów startowe coldplug i hotplug podczas uruchamiania systemu. Ułatwia wykrycie problematycznych sterowników lub zepsutej płyty.

nokeymap

Uniemożliwia wybór mapy klawiszy innej niż US.

nolapic

Wyłącza lokalny APIC na jądrach Uniprocessor.

nosata

Wyłącza ładowanie modułów Serial ATA. Wykorzystywane gdy występują problemy z podsystemem SATA komputera.

nosmp

Wyłącza SMP (Symmetric Multiprocessing) w jądrach, w których jest włączone. Ułatwia wykrywanie problemów związanych z SMP w pewnych sterownikach i dla niektórych płyt głównych.

nosound

Wyłącza obsługę dźwięku czy ustawianie głośności. Dla systemów, w których obsługa dźwięku sprawia problemy.

nousb

Wyłącza automatyczne ładowanie modułów USB. Wykorzystywane do wykrywania problemów z USB.

slowusb

Dodaje przerwy w procesie uruchamiania dla wolnych CDROM-ów na USB, takich jak np. ten z IBM BladeCenter.

Zarządzanie woluminami i urządzeniami:

doevms

Włącza obsługę EVMS od IBM. Nie jest bezpieczne jeśli wykorzystywane razem z LVM.

dolvm

Włącza obsługę LVM. Niebezpieczne w zestawie z EVMS.

Inne opcje:

debug

Włącza debugowanie kodu. Produkuje dużo informacji.

docache

Powoduje, że cały uruchomiony z płyty system zostanie załadowany do RAM-u. Dzięki temu możliwe jest odmontowanie płyty instalacyjnej i zamontowanie innej. Wymaga posiadania co najmniej dwukrotnie większej wolnej pamięci niż rozmiar płyty instalacyjnej.

doload=X

Powoduje, że pierwszy ramdysk wczyta moduł podany jako parametr tej opcji wraz z jego zależnościami. Należy zmienić X na nazwę tego modułu.
Można podać kilka modułów, ich nazwy należy wtedy rozdzielić przecinkami.

dosshd

Uruchamia sshd podczas startu systemu. Przydatne dla zdalnych instalacji.

passwd=foo

Ustawia hasło roota na ciąg znaków podany w parametrze tego polecenia. Niezbędne przy korzystaniu z dosshd.

noload=X

Zapobiega ładowaniu modułu podanego w parametrze polecenia. Składnia taka sama jak w przypadku doload.

nonfs

Wyłącza uruchamianie portmap i nfsmount przy starcie.

nox

Nie pozwoli na uruchomienie środowiska X jeśli takie znajduje się na płycie. drop to the command line instead.

scandelay

Spowoduje zatrzymywanie się na 10 sekund podczas różnych etapów uruchamiania systemu, dzięki czemu niektóre urządzenia mają czas na uruchomienie się.

scandelay=X

Pozwala skonfigurować długość pauzy wykorzystywanej przez poprzednie polecenie. X to ilość sekund.

Zostaniemy powitani przez ekran uruchomieniowy. Jeżeli Gentoo będzie instalowane na komputerze z klawiaturą o innym layoucie od US należy wybrać teraz inny układ. Jeżeli nie zostanie to wykonane w ciągu 10 sekund, domyślny układ (klawiatura US) zostanie zaakceptowany i proces uruchomienia będzie kontynuowany. Gdy proces ten się zakończy zostaniemy automatycznie zalogowani do Gentoo Linux "Live" jako superużytkownik "root". Powinniśmy mieć znak root ("#") w bieżącej konsoli. Jeżeli używana jest konsola video i mamy podłączoną klawiaturę, można przełączać się między konsolami wciskając Alt-F2, Alt-F3 oraz Alt-F4. Wracamy do tej, od której zaczęliśmy naciskając Alt-F1.

Kolejny etap to Konfigurowanie dodatkowego sprzętu.

Konfiguracja dodatkowych urządzeń

Kiedy instalacyjna płyta CD zostaje uruchomiona, system próbuje wykryć wszystkie urządzenia zainstalowane w naszym komputerze, a następnie ładuje odpowiednie moduły. W ogromnej większości przypadków rezultaty są bardzo dobre. Jednak w niektórych przypadkach, może nastąpić nie załadowanie modułu jądra, który jest potrzebny. Jeśli zostanie pominięty jakiś moduł, możemy go załadować ręcznie.

W poniższym przykładzie pokazano w jaki sposób załadować moduł 8139too (wsparcie dla części popularnych kart sieciowych):

# modprobe 8139too

Opcjonalnie: Konta użytkowników

Jeśli planujemy dać dostęp do środowiska instalacyjnego osobom trzecim lub chcemy używać irssi z konta innego niż root (ze względów bezpieczeństwa), należy stworzyć potrzebne konta użytkownika,a następnie zmienić hasło dla root.

Aby zmienić hasło root używamy narzędzia passwd:

# passwd
New password: (Wpisujemy nowe hasło)
Re-enter password: (Ponownie wpisujemy nowe hasło)

Aby utworzyć konto użytkownika, należy najpierw wpisać odpowiednie referencje, a następnie hasło. Do tych czynności użyć należy poleceń useradd oraz passwd. W poniższym przypadku stworzymy użytkownika "damian".

# useradd -m -G users damian
# passwd damian
New password: (Wpisujemy hasło dla użytkownika damian)
Re-enter password: (Ponownie wpisujemy hasło dla użtkownika damian)

Na konto nowo utworzonego użytkownika możemy dostać się używając polecenia su.

# su - damian

Opcjonalnie: Przeglądanie dokumentacji podczas instalacji

Aby przeglądać Podręcznik Gentoo należy się upewnić, że stworzyliśmy konto użytkownika (Opcjonalne: Konta użytkownika). Następnie powinniśmy przejść do nowego terminala za pomocą klawiszy ALT-F2, a następnie zalogować się.

Gdy skończyliśmy konfigurować sieć zgodnie z rozdziałem Konfiguracja sieci możemy przeglądać podręcznik przy użyciu aplikacji links.

# links http://www.gentoo.org/doc/en/handbook/${online-book}

Do pierwotnego okna terminala wracamy przyciskając Alt-F1.

Opcjonalnie: Uruchamianie demona SSH

Gdy zechcemy udostępnić dostęp do naszego komputera innym osobom podczas instalacji Gentoo (np. w przypadku gdy takie osoby chcą Ci pomóc w instalacji, bądź nawet zrobią to za Ciebie), należy utworzyć konto użytkownika dla nich oraz przekazać im hasło dla konta root (tylko w przypadku gdy w pełni ufamy tym osobom).

Aby uruchomić demona SSH, wykonujemy poniższe polecenie:

# /etc/init.d/sshd start

Aby używać demona sshd, w pierwszej kolejności należy skonfigurować sieć. Więcej o konfiguracji sieci znajdziemy w rozdziale (Konfiguracja sieci).