|
1. Wprowadzenie do urządzeń blokowych Rzućmy okiem na aspekty Gentoo Linux oraz ogólnie Linuksa związane z dyskami. Omówimy systemy plików, partycje oraz urządzenia blokowe. Następnie opiszemy proces podziału twardego dysku tak, aby jak najlepiej wykorzystać dostępne miejsce. Zaczniemy od omówienia urządzeń blokowych. Najpopularniejszym z nich prawdopodobnie jest /dev/sda reprezentujący w Linuksie pierwszy napęd. Napędy SATA i SCSI otrzymują nazwy z rodziny /dev/sd*. Dzięki libata, nawet stare napędy IDE są nazywane /dev/sd*. Urządzenie to dawniej nazywało się /dev/hda. Urządzenia blokowe stanowią abstrakcyjny interfejs dysków. Programy użytkownika mogą z nich korzystać nie martwiąc się o to czy napędy są typu IDE, SCSI czy jakiegoś innego. Przechowywane dane adresuje się jako ciąg 512-bajtowych bloków. Teoretycznie możliwe jest przeznaczenie na system całego dysku, zazwyczaj nie jest to jednak rozwiązanie zbyt praktyczne. Zamiast tego dzielimy napęd na mniejsze, łatwiejsze w zarządzaniu urządzenia blokowe. Na większości platform nazywane są one partycjami. 1. Projektowanie schematu podziału Jeśli nie mamy ochoty samodzielnie rozrysowywać schematu podziału dysku, możemy skorzystać z domyślnego, z którego korzystamy w Podręczniku. Należy wybrać schemat systemu plików, który najlepiej pasuje do systemu PowerPC. Nowy Świat maszyn Apple jest w zasadzie prosty do konfiguracji. Pierwszą partycją zawsze jest Apple Partition Map. Znajduje się na niej schemat podziału dysku. Następna partycja zawsze powinna być samoładowalna (bootstrap partition). Zawiera ona mały (800kb) system plików HFS, który "trzyma" kopię bootloadera Yaboot i jego plik konfiguracyjny. Partycja ta nie jest tym samym, co partycja /boot. Po partycji rozruchowej zaczynają się typowe i systemy plików, jak widać na schemacie poniżej. Partycja wymiany jest tymczasowym miejscem przechowywania danych, kiedy system wykroczy poza swoją fizyczną pamięć. Partycja główna zawiera system plików, na którym będzie zainstalowane Gentoo. Jeśli chcemy mieć możliwość uruchomienia dwóch systemów, partycja z OSX może być umiejscowiona w każdym innym miejscu po partycji samoładowalnej, aby mieć pewność, że Yaboot uruchomi się jako pierwszy.
Stary Świat maszyn Apple jest trochę bardziej skomplikowany w konfiguracji. Pierwsza partycja zawsze jest Apple Partition Map. Zawiera ona schemat podziału dysku. Poniższa konfiguracja dla BootX uwzględnia zainstalowany MacOS na oddzielnym dysku. Będą również dodatkowe partycje dla "Apple Disk Drivers" takie jak Apple_Driver63, Apple_Driver_ATA, Apple_FWDriver, Apple_Driver_IOkit, Apple_Patches oraz kopia MacOS. W przypadku używania Quick, będzie potrzeba stworzenia partycji boot, na której będzie się znajdowało jądro. Za partycją rozruchową powinien się znajdować typowy system plików, według schematu poniżej. Partycja wymiany jest tymczasowym miejscem do przechowywania danych, które wykroczyły fizyczną pamięć. Partycja główna powinna zawierać system plików, na którym zostanie zainstalowane Gentoo.
IBM PowerPC Reference Platform (PReP) wymaga małej partycji PReP na pierwszym miejscu na dysku. Dopiero po niej należy zakładać partycje wymiany i danych.
IBM PowerPC Peference Platform (PReP) wymaga małej, aby na pierwszym miejscu w schemacie podziały dysku znalazła się mała partycja rozruchowa, a następnie partycja wymiany oraz partycja główna.
Jeśli nasze rady dotyczące rozmiarów partycji oraz ich ilości, wydaja się interesujące, proponujemy kontynuowanie lektury. W przeciwnym wypadku proponujemy przejść od razu do paragrafu Domyślnie: Użycie mac-fdisk lub Alternatywnie: Użycie parted (zwłaszcza dla Pegasosa). Ilość partycji ściśle zależy od naszego środowiska. Na przykład jeśli administrujemy systemem mającym wielu użytkowników prawdopodobnie uznamy za stosowne oddzielenie /home, co poprawi bezpieczeństwo i uprości proces tworzenia kopii zapasowych. Jeżeli docelowym zastosowaniem instalowanego systemu jest serwer pocztowy to na osobnej partycji należy umieścić /var gdzie przechowywane są listy. Dobry wybór systemu plików może tu znacznie zwiększyć wydajność. Za to oddzielenie /opt jest dobrym rozwiązaniem na serwerach gier, gdyż większość używanego oprogramowania będzie instalowana właśnie tam. Powodami przyjęcia takiego rozwiązania są również bezpieczeństwo i łatwość tworzenia kopii zapasowych. Warto upewnić się, że partycja /usr będzie wystarczająco duża ponieważ będą tam znajdowały się nie tylko dane wszystkich aplikacji, ale również ważące 500 MB drzewo Portage. Jak widać, wiele zależy od oczekiwanego rezultatu. Wydzielenie partycji lub woluminów ma wiele zalet:
Niestety zbyt rozbudowany podział niesie z sobą spore niebezpieczeństwo: źle zaplanowany zaowocuje pustkami na zbyt dużych i ciasnotą na zbyt małych partycjach. Ponadto dla dysków opartych na interfejsach SCSI jest limit maksymalnie 15 partycji. 1. Domyślnie: Partycjonowanie dysku za pomocą mac-fdisk (Apple) Aby utworzyć partycje skorzystamy z programu mac-fdisk:
Jeśli do pozostawienia miejsca na dysku dla Linuksa było użyte narzędzie Apple Disk Utility, należy najpierw usunąć partycje stworzone wcześniej. W tym celu stosuje się opcję d w programie mac-fdisk. Aplikacja zapyta o numer partycji, którą ma usunąć. Zwykle pierwsza partycja na maszynach NewWorld (Apple_partition_map) nie może być w żaden sposób usunięta. Jeśli zamiarem jest całkowite pozbycie się danych z dysku, należy użyć opcji i. Uwaga! Tej opcji należy używać rozważnie! Następnie (na komputerze NewWorld) założymy partycję Apple_bootstrap za pomocą b. Zostaniemy zapytani o początkowy blok. Jeśli poprzednio wybraliśmy na ten cel trzecią partycję, wpiszemy 3p.
Teraz stworzymy partycję wymiany za pomocą c. Program mac-fdisk ponownie zapyta o blok początkowy. Jako, że wcześniej skorzystaliśmy z 2, teraz wpiszemy 3p. Gdy zostaniemy zapytani o rozmiar wpisujemy 512M (lub inny na jaki się zdecydowaliśmy - 512MB to zalecane minimum). Następnie na pytanie o nazwę wpisujemy swap (koniecznie). Żeby założyć partycję root, wpiszemy c, następnie 5p, aby wybrać blok od którego ma się zaczynać. Na pytanie o rozmiar ponownie wpiszemy 5p, mac-fdisk przydzieli jej całą pozostałą wolną przestrzeń Należy koniecznie nadać jej nazwę root (obowiązkowo). Na zakończenie zachowujemy zmiany i opuszczamy mac-fdisk poleceniami w oraz q.
Następnie przechodzimy do paragrafu Zakładanie systemów plików. 1. Alternatywnie: Podział dysku przy pomocy parted (Pegasos i RS/6000) Program parted, czyli Partition Editor, jest w stanie obsłużyć partycje HFS+ używane przez Mac OS i Mac OS X. Dzięki niemu można zmienić rozmiar obecnych partycji, aby zrobić miejsce na partycje dla Linuksa. W przykładzie poniżej opiszemy jednak partycjonowanie dysku jedynie dla maszyn Pegasos. Zacznijmy od uruchomienia programu parted:
Jeśli dysk nie jest jeszcze podzielony na partycje, uruchamiamy mklabel amiga, aby utworzyć nową etykietę dla tego napędu. Zawsze można wpisać polecenie print, aby wyświetlić aktualną tabelę partycji. Zmiany jakie wprowadzimy nie zostaną zapisane aż do czasu wyjścia z aplikacji. Przez cały czas można anulować omyłkowo wprowadzone zmiany przy pomocy kombinacji klawiszy Ctrl-C, która przerwie działanie programu. Jeśli zamierzamy na swojej maszynie zainstalować również MorphOS musimy utworzyć system plików affs1, na początku urządzenia. 32MB powinny wystarczyć do przechowania jądra MorphOS. Jeśli używamy Pegasos I lub planujemy użyć innego systemu plików poza ext2 lub ext3, będzie również konieczne przechować jądro linuksa na tej partycji (Pegasos II ma możliwość uruchomienia z partycji ext2, ext3 i affs1). Aby stworzyć partycję należy uruchomić mkpart primary affs1 START END gdzie START i END są odpowiednio zamienione na wartości w megabajtach. (np. 0 32) które utworzy partycję o rozmiarze 32MB, zaczynającą się w 0MB i kończącą w 32MB). Jeśli wybraliśmy ext2 lub ext3 jako system plików, wystarczy zamienić affs1 w poleceniu mkpart. Musimy utworzyć dwie partycje dla Linuksa, jedną root, która będzie zawierała programy itp. i drugą, która będzie partycją wymiany (swap). Wpisujemy polecenie mkpart primary ext3 START END aby utworzyć partycję ext3. Również tutaj zamieniamy START i END obszarem w MB, na którym chcemy utworzyć partycję. Partycja swap powinna w większości przypadków mieć rozmiar równy ilości pamięci RAM w komputerze pomnożonej przez dwa. Jeśli nie będziemy uruchamiać jednocześnie ogromnej ilości programów, powinna wystarczyć ilość swap równa ilości RAM (jednak nie mniejsza niż zalecane 512MB). Aby stworzyć partycję wymiany wpiszemy polecenie mkpart primary linux-swap START END. Kiedy skończymy pracę w parted wyłączamy go wpisując po prostu quit. Po utworzeniu partycji nadszedł czas na założenie na nich systemów plików. Jeśli jest to obojętne jakie zostaną wybrane lub odpowiadają nam domyślne ustawienia w podręczniku, przejdźmy do paragrafu Zakładania systemów plików na partycjach. W przeciwnym wypadku polecamy dalszą lekturę aby dowiedzieć się więcej na ich temat. Jądro Linux obsługuje wiele różnych systemów plików. W tym tekście omówimy ext2, ext3, ReiserFS, XFS i JFS, ponieważ są one najczęściej używane w systemach linuksowych. ext2 to sprawdzony i popularny linuksowy system plików, którego główną wadą jest to, że nie posiada księgowania. Powoduje to, że jego regularne kontrole przy starcie systemu bywają długotrwałe. Obecnie istnieją nowoczesne systemy plików z księgowaniem, które można szybko sprawdzić i to właśnie te polecamy naszym użytkownikom. Księgowanie zapobiega długotrwałym kontrolom podczas uruchamiania systemu oraz ewentualnym błędom spójności danych. Jeśli zamierzamy instalować Gentoo na bardzo mały dysku (mniejszym niż 4GB) musimy przekazać ext2 informacje o rezerwacji wystarczającej ilości inode w trakcie tworzenia systemu plików poprzez wydanie komendy mke2fs -T small /dev/<device>. ext3 to odpowiednik ext2 posiadający księgowanie w trybach full oraz ordered, dzięki czemu w razie awarii dane odzyskiwane są błyskawicznie. ext3 używa indeksu drzewa HTree, który zapewnia wysoką wydajność w prawie wszystkich zastosowaniach. W skrócie, ext3 to bardzo dobry i niezawodny system plików. Jeśli zamierzamy instalować Gentoo na bardzo mały dysku (mniejszym niż 4GB) musimy przekazać ext2 informacje o rezerwacji wystarczającej ilości inode w trakcie tworzenia systemu plików poprzez wydanie komendy mke2fs -j -T small /dev/<device>. JFS to bardzo wydajny system plików IBM wyposażony w księgowanie. Jest lekki, szybki i godny polecenia. Oparto go na drzewie B+ dzięki czemu doskonale sprawdza się w wielu bardzo różnych zastosowaniach. ReiserFS to system plików z księgowaniem oparty na drzewie B+. Wykazuje się doskonałą wydajnością przy obsłudze bardzo wielu małych plików (kosztem zwiększonego obciążenia procesora). Nie jest tak aktywnie rozwijany jak inne systemy plików. XFS to system plików z księgowaniem metadanych, który został zaprojektowany z myślą o skalowalności i nie posiada wielu dodatkowych możliwości. Nie jest on również zbyt odporny na problemy sprzętowe. mkswap jest poleceniem używanym do inicjacji partycji wymiany
Aby aktywować partycję wymiany, należy użyć polecenia swapon:
Partycję wymiany należy stworzyć i aktywować zanim stworzymy kolejne systemy plików. Zakładanie systemów plików na partycjach Aby założyć na woluminie lub partycji system plików należy skorzystać z odpowiednich narzędzi:
Na przykład, aby założyć ext3 na głównej partycji (w naszym przypadku /dev/sda4), należy wykonać następujące polecenia:
Teraz założymy systemy plików na partycjach, które wcześniej utworzyliśmy.
Po założeniu partycji i utworzeniu systemów plików nadszedł czas na ich zamontowanie. Służy do tego program mount.
Następnie przechodzimy do rozdziału (Wypakowywanie plików instalacyjnych). |
|